مقاله


کد مقاله : 1397022315046112104

عنوان مقاله : نقد و بررسی آراء مفسّران در معنای تکریم و تفضیل در قرآن

نشریه شماره : 2 فصل پاییز - زمستان 1396

مشاهده شده : 347

فایل های مقاله : 2 MB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 محمد علی حیدری مزرعه آخوند heydari@yazd.ac.ir استادیار دکترا
2 قاسم فائز ghfaez@ut.ac.ir استاد دکترا

چکیده مقاله

در نگاه اول از عبارت «وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى‏ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلا» چنین استنباط می شود که انسان بر برخی از موجودات و نه همه ی آن ها برتری داده شده است، در معنای تفضیلِ ذکر شده در عبارت «وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى‏ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلا» و مفهوم عبارت «عَلى‏ كَثِيرٍ» بین مفسّران اختلاف است، عدّه ای عبارت «عَلى‏ كَثِيرٍ» را به «علی جمیعٍ» تعبیر کرده و فضیلت انسان را بر همه موجودات به اثبات رسانده اند، برخی به وجود دو مرحله ی بالقوه و بالفعل برای انسان و فرشته اشاره کرده و بر این نظر هستند که فرشتگان در مقام بالقوه ای از انسان ها بالاترند امّا در مرحله بالفعلی، انسان برترین موجودات است و عبارت فوق اشاره به مرحله ی بالقوه ای انسان و فرشته دارد و آن عده ی قلیلی که از انسان ها برترند، فرشتگان در مرحله ی بالقوه ای شان هستند، برخی نیز مصداق عده ی قلیل را فرشتگانی نظیر جبرئیل، میکائیل و اسرافیل و نه همه ی فرشتگان دانسته اند؛ نظر های فوق بر دلایل محکمی استوار نیست کما اینکه برخی از آن ها نیز با آیات و روایات در تضادند، در این نوشتار با نقد نظرهای ذکر شده به معناشناسی دو واژه تفضیل و تکریم پرداخته شده و انسان از جهت کرامت برترین موجودات است نه از جهت فضیلت، در قرآن و احادیث بین تفضیل و تکریم فرق است، این مدعا با دلایل قرآنی، روایی و لغوی اثبات شده است.