مقاله


کد مقاله : 1397022312828112097

عنوان مقاله : بررسی انتقادی تقریر قرآن پژوهان معاصر از برهان قرآنی تمانع

نشریه شماره : 1 فصل بهار - تابستان 1396

مشاهده شده : 549

فایل های مقاله : 2 MB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 جواد پور روستایی pourroustaee@yazd.ac.ir استادیار دکترا
2 زهرا پور روستایی zhrprst@gmail.com مربی دانشجوی کارشناس ارشد

چکیده مقاله

یکی از براهین مشهوری که متکلّمان و حکمای مسلمان برای اثبات وحدانیّت خدا اقامه کرده‌اند، برهان تمانع است. ایشان آیة بیست و دوم سورة أنبیاء را بیان‌کننده این برهان دانسته‌اند: لَوْ کانَ فیهِما آلِهَةٌ إِلاَّ اللَّهُ لَفَسَدَتا فَسُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا یَصِفُونَ. همگی برهان تمانع را به صورت قیاس استثنایی چیده، اما در تبیین مقدّم و تالی این قیاس و تلازم بین آن دو اختلاف نظر دارند؛ به تقریر یکدیگر خرده‌گیری کرده یا تقریری را بدون اشکال، ولی تطبیق آن را با آیة شریفه صحیح ندانسته‌اند. موضوع مقالة حاضر، بررسی انتقادی تقریر متفکّران معاصر شیعة امامیّه از برهان قرآنی تمانع است. در میان اندیشمندان معاصر، آیت الله مصباح یزدی و آیت الله جوادی آملی از تقریر علامة طباطبایی دفاع کرده، تقریری تا حدودی مشابه تقریر ایشان ارائه داده‌اند و اشکال های شهید مطهری به تقریر علامه و همچنین تقریر متفاوت استاد مطهری را نقد کرده‌اند. مقاله حاضر به روش توصیفی – تحلیلی به گزارش آراء اندیشمندان نامبرده پرداخته، محل نزاعشان را مشخص و با بیان اشکال های وارد یا دفاع‌های قابل قبول، به ارزیابی نظرهای ایشان پرداخته است؛ و البته تقریر بدون اشکال و قابل دفاع را نیافته است.